ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΥΡΗΜΑ, ΜΙΑ ΧΑΛΚΙΝΗ ΝΕΚΡΙΚΗ ΚΛΙΝΗ, ΣΤΗΝ ΜΑΥΡΟΠΗΓΗ ΚΟΖΑΝΗΣ

Τι ανακάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη στη Μαυροπηγή Κοζάνης –Μια πολύ μεγάλη έκπληξη κάτω από τα χαλάσματα ενός σύγχρονου σπιτιού

Ανακαλύφτηκε ασύλητος τάφος σε χωριό «φάντασμα»

με σπάνια στον ελλαδικό χώρο χάλκινη νεκρική κλίνη


Αυτό που εντυπωσίασε ιδιαίτερα την ανασκαφική ομάδα δεν είναι τόσο ο τάφος, όσο το περιεχόμενο του. Σύμφωνα με την αρχαιολόγο, υπεύθυνη της ανασκαφής και προϊστάμενη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης Αρετή Χονδρογιάννη(Δεύτερη από αριστερά στη φωτογραφία) , “η νεκρή που βρέθηκε στον τάφο είναι τοποθετημένη σε μια περίτεχνη χάλκινη νεκρική κλίνη που διατηρείται σε άριστη κατάσταση, ενώ τα χάλκινα στοιχεία του κρεβατιού φέρουν στοιχεία διακόσμησης και εικονογραφίας που  θα φανούν στο σύνολο τους κατά την συντήρησή τους”.

“Η νεκρή γυναίκα ήταν κτερισμένη με πέντε πήλινα μυροδοχεία και ένα γυάλινο ενώ στο κεφάλι και στο χέρι της βρέθηκαν επτά χρυσά ελάσματα που οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι  κοσμούσαν κάποιο ύφασμα ή κόσμημα κεφαλής από άλλο υλικό. Στο στόμα της βρέθηκε χρυσό έλασμα – πιθανόν επιστόμιο, ενώ πάνω στο δεξί της χέρι διατηρήθηκαν χρυσές ίνες και ένα μικρό χρυσό αντικείμενο, πιθανόν από διακοσμημένο ύφασμα” τονίζει η αρχαιολόγος, υπεύθυνη της ανασκαφής και προϊστάμενη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης Αρετή Χονδρογιάννη
Η δοκιμαστική τομή που έκαναν οι αρχαιολόγοι κάτω από τα χαλάσματα ενός σύγχρονου σπιτιού που κατεδαφίστηκε πρόσφατα από την ΔΕΗ για να προχωρήσει η διάνοιξη του ορυχείου στην Μαυροπηγή Κοζάνης, έκρυβε μια πολύ μεγάλη έκπληξη. Αποκαλύφθηκε ένας λακκοειδής τάφος, των υστεροελληνιστικών χρόνων (τέλη 1ου αιώνα π.Χ.), με πλούσια κτερίσματα
Η αρχαιολόγος, υπεύθυνη της ανασκαφής και προϊστάμενη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης Αρετή Χονδρογιάννη αναφέρει «έχουμε να κάνουμε με μια πλούσια γυναίκα ή με γυναίκα που είχε ιδιαίτερη θέση στην κοινωνία της εποχής αλλά, με περισσότερη σιγουριά, θα μπορέσουμε να μιλήσουμε μετά την ολοκλήρωση της ανασκαφής και την αξιολόγηση όλων των στοιχείων για το εάν πρόκειται για συνήθη ταφικά έθιμα της εποχής ή για ταφή ενός σημαίνοντος προσώπου».
Ο τάφος προς έκπληξη των αρχαιολόγων εντοπίστηκε ασύλητος και αδιατάρακτος από τη σύγχρονη δόμηση. Αυτό που εντυπωσίασε ιδιαίτερα την ανασκαφική ομάδα δεν είναι τόσο ο τάφος, όσο το περιεχόμενο του.
Τα οστά της γυναίκας μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Αιανής και το επόμενο διάστημα μέσω της ανθρωπολογικής μελέτης που θα ακολουθήσει, θα οριστικοποιηθολυν η ταυτότητα του φύλου , η ηλικία ακόμη και τα αίτια του θανάτου.

Η αρχαιολογική ανασκαφή κάτω από τα χαλάσματα ενός σύγχρονου σπιτιού που κατεδαφίστηκε πρόσφατα από την ΔΕΗ για να προχωρήσει η διάνοιξη του ορυχείου στην Μαυροπηγή Κοζάνης, έκρυβε μια πολύ μεγάλη έκπληξη.

Μόλις άρχισαν να απομακρύνουν τσιμέντα και άλλα μπάζα από τα θεμέλια του σπιτιού, αποκαλύφθηκε ένας λακκοειδής τάφος, των υστεροελληνιστικών χρόνων (τέλη 1ου αιώνα π.Χ.), με πλούσια κτερίσματα. Ο τάφος προς έκπληξη των αρχαιολόγων εντοπίστηκε ασύλητος και αδιατάρακτος από τη σύγχρονη δόμηση. Αυτό που εντυπωσίασε ιδιαίτερα την ανασκαφική ομάδα δεν είναι τόσο ο τάφος, όσο το περιεχόμενο του.

Σε σχετικό δελτίο Τύπου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης αναφέρονται συγκεκριμένα τα παρακάτω:

Κατά τη διάρκεια των εν εξελίξει ανασκαφών της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης στο λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής, της ΔΕΗ Α.Ε., εντός του εν μέρει κατεδαφισθέντος σύγχρονου οικισμού της Μαυροπηγής, συγκεκριμένα κάτω από τη θεμελίωση οικίας, αποκαλύφθηκε λακκοειδής τάφος, των υστεροελληνιστικών χρόνων (προς τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ.), με πλούσια κτερίσματα. Ο τάφος εντοπίστηκε ασύλητος από την αρχαιότητα και αδιατάρακτος από τη σύγχρονη δόμηση.

Είναι ορθογώνιος, στον τύπο του λακκοειδούς, ενώ δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εάν έφερε κάποιο είδος κάλυψης. Πρόκειται για γυναικεία ταφή. Η νεκρή ήταν τοποθετημένη πάνω σε περίτεχνη χάλκινη νεκρική κλίνη, με προσανατολισμό βόρεια – νότια. Ήταν κτερισμένη με πέντε πήλινα αγγεία (μυροδοχεία και αμφορέα) και ένα γυάλινο, καθώς και κάποια άλλα μικροαντικείμενα. Στην κεφαλή της διατηρήθηκαν χρυσά ελάσματα που πιθανόν κοσμούσαν κάποιο ύφασμα ή κόσμημα κεφαλής από άλλο υλικό. Στο στόμα της βρέθηκε πεπιεσμένο χρυσό έλασμα – πιθανόν επιστόμιο, ενώ πάνω στο δεξί της χέρι διατηρήθηκαν χρυσές ίνες και μικρό χρυσό αντικείμενο, πιθανόν από διακοσμημένο ύφασμα.

Η ανασκαφή στην περιοχή είναι εξέλιξη. Σημειώνουμε, ωστόσο, τη μοναδικότητα του ευρήματος της χάλκινης νεκρικής κλίνης, για τον βορειοελλαδικό τουλάχιστον χώρο και ως ακέραιο αντικείμενο για το σύνολο του ελλαδικού χώρου, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δημοσιευμένα αρχαιολογικά δεδομένα, που αναφέρονται μόνο σε κτιστές ή λαξευτές κλίνες. Παράλληλα, το εύρημα παρέχει πολύτιμες πληροφορίες όχι μόνο για την επίπλωση της περιόδου την περιοχή και το ανεπτυγμένο επίπεδο της  μεταλλοτεχνίας, αλλά και για τα ταφικά έθιμα και την κοινωνική διαστρωμάτωση του οικισμού στον οποίο ανήκει η ταφή.

Θεωρούμε πολύ πιθανή τη σύνδεσή της με τον σημαντικό και ανασκαμμένο εν μέρει τη δεκαετία του ’80 ελληνιστικό οικισμό στη θέση Κάστρο, στον οποίο φαίνεται να ανήκουν και τα οικιστικά και άλλα ταφικά κατάλοιπα που φέρνει σταδιακά τα τελευταία χρόνια στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην επέκταση του λιγνιτωρυχείου Μαυροπηγής.

Το εγκαταλελειμμένο χωριό Μαυροπηγή

Η ανασκαφή στην περιοχή της Μαυροπηγής είναι εξέλιξη και το συγκεκριμένο εύρημα εντοπίστηκε 1,5 μέτρο από την επιφάνεια του εδάφους, ακριβώς κάτω από το θεμέλιο της σύγχρονης κατοικίας που κατεδαφίστηκε από την ΔΕΗ. Το χωριό Μαυροπηγή απαλλοτριώθηκε από την ΔΕΗ και οι κάτοικοι του, εγκατέλειψαν τις κατοικίες τους, προκειμένου η ΔΕΗ να προχωρήσει στην διάνοιξη του νέου ορυχείου.

Εικόνες από το χωριό Μαυροπηγή που εκκενώθηκε

Σύμφωνα με τα στοιχεία της αρχαιολογικής έρευνας στην Μαυροπηγή “έχουμε πυκνή και συνεχόμενη κατοίκηση που ξεκινά από την ύστερη εποχή του Χαλκού 1600 πΧ και φθάνει έως και τους ύστερους Βυζαντινούς χρόνους 1600 μ.Χ. Τα ευρήματα που έχουν έλθει στο φως όπως οικισμοί, νεκροταφεία, μεμονωμένες κατασκευές και αγροικίες, μαρτυρούν την αδιάλειπτη κατοίκηση της περιοχής τα τελευταία 3.600 χρόνια”.